Epilepsie/toevallen: 
Bij epilepsie treedt een tijdelijk bewustzijnsverlies op.Epilepsie kan vele 
oorzaken hebben, o.a.: infectieziekten als honden/kattenziekte en 
tetanus, verwondingen aan de kop, koorts, zonnesteek, te hoog/te 
laag bloedsuikergehalte, medicijnen en vergiftiging. Eepilepsie kan ook 
aangeboren zijn, maar soms wordt er geen oorzaak gevonden.

Wat kunt u zien: 
- Spierkrampen; onwillekeurige samentrekkingen van de spieren. 
- Het dier kan urine en/of ontlasting laten lopen. 
- Overmatig speekselen en eventueel bloed uit de bek, doordat de 
  tong tussen de kaken geklemd zit.

Wat kunt u doen:
- Zorg dat het dier zichzelf en u niet kan verwonden, maar houdt het dier 
  niet stevig vast.
- Doe de radio of televisie uit (het geflikker van tv kan een nieuwe aanval 
  uitlokken) en maak de kamer schemerig.
- Wacht rustig tot de aanval over is (de aanval kan enkele minuten duren).
- Geef tijdens een aanval nooit eten of drinken of medicijnen in de bek, 
  het dier kan er in stikken.

- Meestal is de aanval eenmalig. Overleg met de dierenarts wat u verder 
  moet doen. Het kan voorkomen dat uw dier aanval na aanval krijgt. Het 
  hart en de ademhaling krijgen het heel zwaar te verduren. Ga dan zo 
  snel mogelijk naar de dierenarts zonder te wachten tot de aanvallen 
  over zijn. Indien het een eenmalige aanval was, laat het dier dan heel 
  rustig bijkomen. Minimaal een half uur. 

Infecties: 
Er is een verschil tussen virusziektes en bacteriële ziektes.
Bij de hond
A virus: 	Hondenziekte; HCC; Parvo; Aujeszky; Rabiës; Corona
B bacterie:	Ziekte van Weil; TBC; Tetanus; Salmonella
C: 	Kennelhoest
 
Bij de kat
A virus: 	Kattenziekte; Aujeszky; Rabiës; FelV; FIP; FIV
B bacterie: 	TBC; Salmonella; Tetanus
C : 	Niesziekte
 
Preventie bij de hond
Pups kunnen vanaf de leeftijd van 6 weken geënt worden tegen 
hondenziekte en parvovirus. Dit is de zogenaamde puppy enting. 
Omdat het afweersysteem nog niet volledig is ontwikkeld, biedt deze 
enting slechts een voorlopige bescherming. Als de hond 9 weken is 
krijgt het zijn eerste grote cocktail tegen de ziekte van Weil en parvo. 
Na 2 tot 3 weken volgt hierop de grote cocktail tegen hondenziekte, 
parvo, ziekte van Weil en besmettelijke leverziekte. In het vervolg is 
dan elk jaar slechts een cocktailprik nodig.
 
Preventie bij de kat
Katten worden op 8 en 12 weken gevaccineerd tegen kattenziekte 
en niesziekte. Hierna volgt jaarlijks een herhaling.
Wat ziet u:  
Hondenziekte, HCC, Parvo en de ziekte van Weil geven alle de 
  volgende klachten:
- Braken, diarree, koorts, kans op uitdroging en zich flink ziek voelen.
- Kattenziekte is te vergelijken met het Parvovirus; het geeft hetzelfde 
  klachtenbeeld.
Besmetting vindt plaats door direct contact.
 
Hondenziekte, ofwel de ziekte van Carré
Deze ziekte komt over de gehele wereld voor en heeft uiteenlopende 
symptomen zoals hoesten, neusuitvloeing, maar ook blijvend zenuwletsel. 
De ziekte kan op alle leeftijden voorkomen, maar treft vooral jonge honden.
 
HCC ofwel Hepatitus Contagiosa Canis
Dit virus wordt verspreidt via de urine van besmette honden. De symptomen 
variëren van koorts tot een ernstige leverontsteking, waarbij het dier hoge 
koorts heeft, niets eet en uiteindelijk dood gaat.
 
Parvo
Besmetting vindt plaats door direct contact. Koorts, braken, diarree 
(vaak met bloed erbij). De ontlasting heeft een zoete, weeïge geur.
Zeer hardnekkig virus. Kan lang buiten de hond in leven blijven, dus na een 
geval van parvo altijd het gehele huis goed ontsmetten (vraag uw dierenarts 
om informatie).
 
Ziekte van Aujeszky
Besmetting is mogelijk via ongekookt varkensvlees en kopvlees van het rund. 
Het advies is dan ook om deze vleessoorten altijd te koken. De verschijnselen 
zijn hersenverschijnselen met abnormaal gedrag, enorme jeuk vooral bij de 
hond, die zo erg is dat het dier zichzelf helemaal openkrabt. Er is geen 
behandeling mogelijk. Euthanasie is de enige mogelijkheid.
 
Hondsdolheid oftewel Rabiës
Rabiës is een ziekte die voor kan komen bij alle warmbloedige dieren en 
overgebracht kan worden op de mens. Het is een dodelijk virus dat zich 
meestal pas meerdere weken na de besmetting openbaart. De besmetting is 
over het algemeen het gevolg van een beet of een krab van een besmet dier. 
Via een klein wondje verspreidt het virus zich naar de zenuwen en de 
hersenen. In een later stadium van de ziekte verspreidt het zich door het hele 
lichaam en naar de speekselklieren. Het speeksel is dan ook vaak de bron 
van infectie voor het volgend slachtoffer.
Verschijnselen zijn: gedragsverandering ( druk dier wordt erg rustig en 
omgekeerd), kwijlen, een afhangende onderkaak en uiteindelijk watervrees 
en agressie. Bij vertrek naar het buitenland is een vaccinatie verplicht!!!
 
Corona
Corona is een betrekkelijk nieuwe ziekte die vaak samen wordt genoemd 
met het Parvovirus. Het wordt veroorzaakt door een virus dat zich in de 
ontlasting van besmette honden bevind. De verschijnselen zijn koorts, 
braken, niet meer willen eten en geeft een oranje-kleurige diarree. 
De kans op genezing ligt wel iets hoger dan bij Parvo.
 
Kennelhoest
De verschijnselen zijn hoesten met keelklachten, waarbij het dier meestal 
geen zieke indruk maakt. De ziekte komt vooral voor waar veel honden 
samen zijn, bijv. kennels. De smetstof verplaatst zich via de lucht.

 
Leptospirose
Leptospirose is een verzamelnaam van ziektes, beter bekend als de 
Ziekte van Weil. Deze ziekte komt bij zowel mensen als dieren voor, o.a. 
bij honden en ratten. De belangrijkste infectiebron is water, dat besmet 
is geraakt met urine van geïnfecteerde dieren. De leptospiren kunnen 
gedurende maanden worden uitgescheiden door dieren waarbij de 
infectie sluimerend in de nieren aanwezig is. Vooral de nieren, maar 
ook de lever lopen hierdoor blijvend schade op. De hond heeft hoge 
koorts, gele slijmvliezen en donkergele urine. Ook als uw hond nooit 
zwemt, is het toch zinvol om hem te laten enten, omdat Leptospirose 
niet alleen de Ziekte van Weil betreft en de ziekte ook gevaarlijk is 
voor mensen.
 
Zoönose
Als een besmettelijke ziekte, die voorkomt bij een dier, ook besmettelijk 
is voor een mens en omgekeerd, spreken we van een zoönose.
O.a. de volgende meest voorkomende ziektes zijn besmettelijk voor 
de mens:
Rabiës (Hondsdolheid), Leptospirose (o.a. Ziekte van Weil), 
TBC (Tuberculose) en Salmonella (Paratyphus).
 
FeLV oftewel Feline Leukemia Virus
Bloedarmoede met vergroting van de lymfeklieren, milt en lever en 
woekeringen van witte bloedcellen. Tussen het moment van besmetten 
en ziek worden, kunnen jaren liggen. D.m.v. bloedtesten is het virus 
aan te tonen. De ziekte is tot op heden niet te genezen.
 
FIP oftewel feline infectious peritonitus
Dit is een besmettelijke buikvliesontsteking die in verschillende vormen 
voor kan komen. De natte vorm; er is vochtontwikkeling in de buik of 
borstholte. Dit vocht is lichtgeel en trekt draden. Deze vorm is niet te 
genezen. De droge vorm geeft vage klachten. De behandeling is 
gericht op de symptomen. De kat kan ook drager zijn, wat wil zeggen 
dat het dier zelf niet ziek is, maar wel andere katten kan besmetten. 
FIV is vergelijkbaar met het HIV virus (AIDS) bij de mens. (De mens 
kan niet besmet raken door de kat en omgekeerd, het is dus geen 
zoönose). De ziekte is niet te genezen en er is geen enting mogelijk.
Bij binnenkatten is de kans op besmetting niet al te groot, behalve 
uiteraard door bijtwonden en dekkingen. FeLV, FIP en FIV beginnen 
met vage klachten, zoals vermageren, diarree, niezen, slechter 
eten etc. Besmetting vindt plaats door zeer intensief contact zoals 
vechten (bijtwonden) en dekkingen.
 
Niesziekte
De verschijnselen zijn als een verkoudheid, dus niezen, keelklachten, wat 
koorts en eventueel oogontsteking. Het wordt veroorzaakt door een aantal 
virussen en bacteriën en hierdoor is de enting niet helemaal betrouwbaar. 
Het is zeer besmettelijk en gemakkelijk mee te nemen via kleding of schoeisel.
Kijk dus altijd uit als u bij mensen op bezoek gaat wiens kat niesziekte heeft. 
Het virus is echter zwak, dus desinfectie is goed mogelijk (kleding meteen in 
de was doen, etc.).
 
Worminfecties
Er zijn veel soorten worminfecties, maar we noemen de twee belangrijkste, 
die zowel bij de hond als de kat kunnen voorkomen. Spoelwormen, 
besmettelijk voor de mens (zoönose), vooral bij kinderen o.a. 
via de zandbak, lijken op spaghetti en komen vooral bij jonge dieren voor, 
omdat ze al in de baarmoeder besmet raken (bij honden). Jonge dieren 
moeten al vrij snel ontwormd worden. De meeste lintwormen die bij kat en 
hond voorkomen zijn niet besmettelijk voor de mens. De tussengastheer is 
de vlo. Stukjes lintworm zien eruit als rijstkorrels. Als uw dier vlooien heeft, 
heeft hij ook zeker wormen. Het is sowieso verstandig om uw dier 4 maal 
per jaar te ontwormen.

 
Maagtorsie: 
Een maagtorsie of maagdraaiing is een spoedgeval.
Het komt voornamelijk voor bij grote hondenrassen, wat niet wil zeggen dat 
een teckel geen maagtorsie zou kunnen krijgen. Een maagtorsie kan ontstaan 
door teveel eten ineens, verkeerd eten of teveel beweging direct na de 
maaltijd kan er een grote gasontwikkeling ontstaan waardoor de maag 
plaatselijk uitzet. Daardoor gaat de maag draaien. In ernstige gevallen wordt 
de maag bij de slokdarmzijde alsook bij de dunne darmzijde afgesloten. Ook 
de bloedcirculatie wordt afgesloten. Hierdoor ontstaat nog meer 
gasontwikkeling en de maag zwelt nog meer op. U zult begrijpen dat er 
daardoor grote druk op het middenrif komt, waardoor de hond het benauwd 
krijgt.
 
Wat kunt u zien:
- Uw hond probeert te braken, echter zonder succes.
- Overmatig speekselen
- Hond is onrustig
- De buik zwelt op, met name links achter de ribboog
- Benauwdheid
De hond zal in shock raken en uiteindelijk overlijden. Wees dus altijd zeer alert 
als uw hond probeert te braken zonder succes! 
 
Wat kunt u doen:
- Onmiddellijk naar de dierenarts! Alleen spoedige hulp kan uw hond redden.
- Als het kan, laat dan uw hond zelf lopen naar uw auto.
- Heeft u geen vervoer, bel dan de dierenambulance voor transport, ook als 
  het dier niet meer in staat is om te lopen.
- Wees voorzichtig met tillen als u uw hond zelf gaat vervoeren; oefen geen 
  druk uit op de buik.
- Tijdens het vervoer mag de hond gaan staan, liggen of zitten; dwing het dier 
  niet om een andere positie in te nemen.

De dierenarts zal proberen via een sonde de maag te bereiken en deze te 
ledigen, zodat gas, vloeistoffen en etensresten uit de maag komen. Als dit 
niet meteen lukt zal hij/zij de maag puncteren met een dikke naald om de 
gassen te laten ontsnappen. Als de behandeling succes heeft moet het dier 
onder observatie blijven, omdat kans op herhaling groot is. Als de 
voorgaande behandelingen niet lukken, kan men besluiten om de hond te 
opereren, alhoewel de prognose niet altijd even gunstig is.
 
Hoe kunt u een maagtorsie voorkomen:
- Laat uw hond voor het eten uit of zorg ervoor dat er anderhalf uur 
  tussen de maaltijd en het spelen/uitlaten ligt.
- Geef meerdere keren per dag een kleine maaltijd, i.p.v. een grote 
  hoeveelheid in een keer
- Zet het voedsel op een verhoging, zodat de hond tijdens het eten 
  zo weinig mogelijk lucht naar binnen krijgt.
 
Nier- en blaasproblemen: 
De nieren en de blaas zorgen ervoor dat afvalstoffen en 
overtollig vocht uit het bloed worden gehaald. Ze dienen als het 
ware als een filter voor het bloed. Een veel voorkomende kwaal 
bij oudere honden, maar vooral katten is dat de nierfunctie 
achteruit gaat, waardoor er afvalstoffen achterblijven in het 
bloed. Dit wordt een niervergiftiging genoemd. Het dier is 
hierbij duidelijk ziek.
 
Wat kunt u zien:
- Veel drinken, slecht tot niet meer eten, vermageren
- Vacht staat overeind
- Dier is uitgedroogd (dit kunt u controleren door de vacht iets op te trekken 
  ter hoogte van het nekvel; de vacht behoort meteen terug te springen; gaat 
  dit heel langzaam of niet meer terug (vacht blijft overeind staan) dan is het 
  dier uitgedroogd en moet het naar de dierenarts voor een vochtinbrengend 
  infuus
 
Wat kunt u doen: 
Deze kwaal is ongeneeslijk, maar met nierdieeten en medicijnen is het soms 
mogelijk om de kwaal niet verder te laten gaan en kan het dier nog een tijdje 
voortleven. 


 
Blaasstenen of blaasgruis: 
Als de urinebuis verstopt zit met gruis kan het dier zijn urine niet kwijt. In het 
bovenstaande heeft u al kunnen lezen dat urine gifstoffen bevat die uit het 
lichaam verwijdert moeten worden. De blaas raakt steeds voller en op een 
bepaald moment kunnen de nieren de urine niet meer kwijt, waardoor een 
acute niervergiftiging ontstaat. Soms gebeurt het zelfs dat de blaas knapt. 
We zien het vooral bij katers.
 
Wat kunt u zien:
- Het dier gaat vaak naar de bak om te urineren, echter zonder succes
- Het dier miauwt klagelijk en heeft pijn in de buikstreek. 

Duurt dit langer dan kunt u het volgende zien:
- Braken
- Het dier wordt sloom
- Het dier gaat in de kattenbak liggen
- De kat raakt in shock
- Het dier zal in coma raken, waarop de dood volgt
Dit proces kan zich in korte tijd voltrekken (12 tot 24 uur) 

Wat kunt u doen:
- Het dier moet onmiddellijk naar de dierenarts
  Deze zal de blaas ledigen en antibiotica toedienen en indien nodig vocht 
  toedienen.
- In de meeste gevallen zal geadviseerd worden om een blaasgruis oplossend 
  dieet te verstrekken gedurende minstens zes weken.
Eventueel kan een operatie noodzakelijk zijn, waarbij het laatste deel van de 
urinebuis verwijdert zal worden incl. de penis. Dit probleem komt trouwens 
niet alleen bij katten voor, ook honden (reuen) en andere dieren kunnen een 
verstopping krijgen.


Oogletsel: 
Oogverwondingen komen vaak voor n.a.v. ongelukken of doordat er 
vreemde voorwerpen in het oog terecht komen, bijv. zandkorrels of 
doorntjes. Deze letsels zijn altijd zeer pijnlijk, dus let op uw eigen veiligheid.

Wat kunt u zien:
- Het oog traant en is waarschijnlijk rood en eventueel gezwollen, 
  meestal ziet u een uitvloeiing.

 
Wat kunt u doen:
- Spoel het oog met (liefst gekookt en afgekoeld) water, zodat u kunt zien wat 
  de oorzaak is.
- Steekt er iets in het oog haal het er dan niet zelf uit maar ga naar uw 
  dierenarts.
- Voorkom dat het dier met zijn poot bij het oog komt.

 
Oog uit de kas (oogluxatie):
Wat kunt u zien:
- Het oog puilt erg ver uit de kas of bungelt aan de oogspieren/zenuwen.
- De oorzaak is meestal een ongeluk, waarbij het dier een harde klap tegen 
  de kop heeft gehad.
- Het komt vooral voor bij kortschedelige honden zoals de pekinees en 
  bulldog of bij de Siamese kat, waarbij de dieren te ruw in het nekvel zijn 
  gepakt.
 
Wat kunt u doen:
- Til het dier nooit aan het nekvel op
- Duw de oogbol niet zelf terug
- Zorg dat het dier niet bij zijn oog kan komen
- Houdt het oog nat met een vochtig verband, wat echter alleen zeer losjes 
  om het oog gewikkeld moet worden
- Ga onmiddellijk naar de dierenarts
 
Shock: 
Een dier kan door allerlei omstandigheden in een shock geraken.
Shock is een levensbedreigende situatie, de bloeddruk in het lichaam daalt 
als gevolg van bijv. bloedverlies, hartproblemen, vochtverlies bij 
brandwonden, braken of diarree. Andere oorzaken kunnen zijn: allergische 
reacties, elektrische schok, of hersenletsel.
 
Wat kunt u zien: 
- Pols zwak en onregelmatig
- Ademhaling snel en oppervlakkig
- Bewustzijn: suf, bewusteloos of coma, vergrote vluchtreactie
- Slijmvliezen bleekwit (tandvlees en binnenkant oogleden)
- Ledematen koud
- Romp warm en klammig
- Pupillen wijd
- Ogen liggen dieper in de kassen
- Temperatuur gaat langzaam dalen tot 27 graden
 
Wat kunt u doen: 
- Oorzaak van de shock proberen weg te nemen
- Prikkelarme omgeving aanbieden
- Vervoeren met kop als laagste punt en de kop in de rijrichting
- Voorkom verdere afkoeling door een deken over dier te leggen 
  (maar maak het niet TE warm)
- Bloedingen stelpen + verbinden
- Altijd naar dierenarts
- Nooit te drinken of te eten geven
 
Vergiftiging:
Vergiften zijn stoffen die bij opname of contact met het lichaam schade 
kunnen toebrengen of zelfs de dood tot gevolg kunnen hebben. Ze 
kunnen via de bek (eten,drinken), neus (inademing)of de huid 
(direct contact) worden opgenomen.
 
Wat kunt u zien:
- Plotseling heftig braken, buikpijn, diarree, spierkrampen of 
  ademhalingsstoornissen.
- Soms zijn de verschijnselen niet zo duidelijk. Het dier is wat rustiger of 
  juist erg druk.
- Let goed op de omstandigheden, soms zijn er restanten van een gegeten 
  gif te vinden.
Er bestaan zoveel stoffen waar een dier heftig op kan reageren, dat we hier 
niet verder op in kunnen gaan. Bovenstaande zijn slechts enkele voorbeelden.
 
Wat kunt u doen:
- Haal het gif (plant, medicijnen e.d.) onmiddellijk weg
- Maak de bek goed schoon door de bek te spoelen met water maar zorg 
  ervoor dat het dier geen water naar binnen krijgt, door de kop goed 
  omlaag te houden.
- Spoel de vacht, als het om een stof op de huid gaat, goed met stromend 
  water af
- Probeer te achterhalen wat en hoeveel het dier naar binnen heeft gekregen
- Neem resten van het gif en/of braaksel mee naar de dierenarts

TIP: schaf een gifwijzer aan bij de apotheek. Hierop staan vele stoffen en 
ook wat je kunt doen als eerste hulp, b.v. wel/niet laten braken etc.


 
Zonnesteek: 
Een dier kan een zonnesteek krijgen als het te lang in de zon zit.
 
Wat kunt u zien: 
- Dier voelt warm aan, de temperatuur is hoog
- Hijgen, kwijlen
- Braken, diarree
- Bleke slijmvliezen
- Gedragsveranderingen, b.v. in de vorm van agressie
 
Wat kunt u doen:
- Haal het dier uit de warme omgeving. Koel het dier langzaam af 
  met niet te koud water. Gebruik vooral geen ijskoud water en 
  begin bij de poten met koelen en ga langzaam naar boven. Als 
  het dier niet bewusteloos is, kunt u hem kleine beetjes water 
  geven. Mocht het dier hiervan gaan braken, dan onmiddellijk 
  stoppen.
- Neem steeds de lichaamstemperatuur op met een thermometer. 
  De normale temperatuur van hond en kat is 37 tot 39 graden. 
  Stop met koelen als de temperatuur ongeveer 40 graden is. 
  Het dier koelt nog verder door!
- Ga altijd naar een dierenarts ter controle en eventuele verdere 
  behandeling.
  
Zoogperiode -> Eclampsie of melkziekte:  
Melkziekte kan optreden bij het moederdier nadat de jongen geboren zijn. 
Het ontstaat door een tekort aan calcium (kalk).
 
Wat kunt u zien:
- Bij de hond: stiller, slomer, bibberig tot toevallen aan toe.
- Bij de kat: onrustig, hijgerig, gedragsverandering, toevalachtige 
verschijnselen.
Het is mogelijk, dat het dier er aanleg voor heeft. Een andere mogelijkheid is 
dat tijdens het laatste deel van de dracht de jongen erg snel groeien (hier is 
veel calcium voor nodig) en als ze geboren zijn komt de melkproductie goed 
op gang (veel calcium in de melk), waardoor het een te grote belasting is 
voor de moeder.
 
Wat kunt u doen:
Indien deze verschijnselen zich voordoen, breng het dier dan naar de 
dierenarts voor een calciuminjectie. Ze zal zich dan snel weer beter gaan 
voelen. De moeder moet daarna extra calcium in het eten krijgen en in overleg 
met de dierenarts moet bekeken worden of de jongen wel of niet door de 
eigenaar bijgevoerd moeten worden. Bij een eventuele volgende dracht 
moet het moederdier extra calcium krijgen vanaf het begin van de 
zwangerschap. Treedt de eclampsie toch weer op, dan is het advies 
om het dier niet meer te laten jongen.

 

Zwangerschap: 
Als de tepels van de poes rood en groot beginnen te worden en de 
haartjes rondom de tepel gaan verdwijnen, kan men aannemen dat 
het dier zwanger is. Bij de hond ziet u deze verschijnselen niet zo 
duidelijk. Waarschijnlijk eet en drinkt het drachtige dier meer dan 
normaal. De duur van de zwangerschap is ong. 64 dagen voor de 
kat en ong. 63 dagen voor de hond.
 
Problemen tijdens de dracht:
- Er is een bloederige uitvloeiing
- Het dier ziet er drachtig uit,maar er komen toch geen jongen
Het is mogelijk dat het dier schijnzwanger is of dat de vrucht is 
doodgegaan en |het lichaam van de moeder de restanten weer 
heeft opgenomen. Schijnzwangerschap komt vaker voor bij honden 
dan bij katten. Bij konijnen komt het regelmatig voor. Ong. 8 weken 
na de loopsheid gedraagt de hond zich alsof ze jongen heeft. 
Ze wil niet wandelen, gedraagt zich onrustig en verdedigt 
de mand alsof er pups in liggen. Sommige honden worden regelmatig 
schijnzwanger; dan is er grotere kans op ontstekingen van de 
baarmoeder. Er bestaan medicijnen voor en daarnaast is afleiding 
ook een goed hulpmiddel, evenals minder eten geven, waardoor de 
melkproduktie wat wordt afgeremd. Een uitstekende remedie is 
castratie (het operatief wegnemen van de 
eierstokken EN de baarmoeder).
- Vloeien aan het eind van de zwangerschap
Indien het helder of niet vies ruikend is, kan het er op wijzen dat er een 
of meerdere jongen zijn doodgegaan in de baarmoeder. De overige jongen 
kunnen toch gewoon gezond ter wereld komen. Wel is het van belang dat u 
contact opneemt met uw dierenarts. Indien de uitvloeiing troebel en stinkend 
is, dan is het vrijwel zeker dat de baarmoeder ontstoken is.